The World Loanword Database
Bijna dagelijks komen er vreemde gasten onze taal binnen: leenwoorden die we tijdelijk
nodig hebben als we een nieuw begrip moeten benoemen. Soms blijven ze jaren,
zelfs eeuwen hangen. En dan zoeken we een manier om ze te integreren in onze taal
en onze spelling.
Uit welke talen heeft het Nederlands woorden geleend? En aan welke talen heeft het
deze weer doorgegeven? Het antwoord kan je vinden op WOLD ( the World Loanword Database).
Daar kan je leenwoorden vinden in 41 talen, geleend uit 369 verschillende talen.
Via Google Maps worden voorbeelden gegeven. Als je op de naam van een andere taal klikt,
krijg je te zien waar die taal weer de mosterd heeft gehaald, enz.
Het Nederlands bezit veel leenwoorden, die soms niet meer als zodanig worden herkend. Zo is
het woord kelder van oorsprong een Latijns woord ("cellarium"). In het Groot Leenwoordenboek
van Van Dale worden 28.000 Nederlandse woorden beschreven, afkomstig uit zo'n 28 andere
talen of taalfamilies.
De term leenwoord is enigszins misleidend, indien men het verkeerd opvat: het is niet geleend
maar ontleend.
Soms vindt ontlening plaats, gevolgd door een nieuwe ontlening in omgekeerde richting waardoor
doubletten ontstaan. Enkele voorbeelden:
• Het Frans ontleende boulevard ("brede weg") aan het Nederlandse bolwerk
("verdedigingswerk"). Vervolgens nam het Nederlands boulevard weer over uit het Frans.
• Het Frans ontleende mannequin ("model") aan het Nederlandse manneken (vroeg Vlaams,
"paspop") Vervolgens nam het Nederlands mannequin weer over uit het Frans.