Zit u lekker? Fijn. Niets zo gezellig als even onderuit gaan in uw stijlvolle interieur. Maar waarin ploft u: een zetel, divan, sofa, canapé, tweezit of (zit)bank? Stuk voor stuk benamingen voor hetzelfde meubelstuk. Al die termen maken het niet gemakkelijk. Want een vertaler zet meteen de toon door zijn keuze uit het rijtje. Voor de een klinkt bank vertrouwd in de oren. Terwijl de ander daarbij meteen denkt aan een turntoestel waarop u een beetje ongemakkelijk zit.
Bank of canapé
Ga verder naar het zuiden en canapé wint het met vlag en wimpel van bank. Bij de noorderburen vinden ze canapé dan weer erg ‘Bourgondisch’. In Nederland had u trouwens ABN AMRO, de huissponsor van de Amsterdamse voetbalploeg Ajax. Met de bekende slagzin: ABN AMRO, de bank.
Die reclameslogan riep automatisch sprekende beelden op in relatie met de sport: alle spelers van de ploeg broederlijk naast elkaar op een meterslange zetel. Omdat de reservespelerskern van een ploeg in het vakjargon bekendstaat als ‘de bank’.
Nog moeilijker
In Vlaanderen zou de reclamespreuk veel minder aanslaan. Hier vindt u veel meer Franstalige invloeden. En ABN AMRO, de canapé heeft nu net iets minder slagkracht … Terwijl een divan ook niet de beste optie lijkt: dat is voor ons, Vlamingen dan weer een tikje té Frans. Boven op het feit dat ook die het woordspelletje niet herstelt. U zou er voor minder een punthoofd van krijgen: hoe moet een vertaler dan zijn woorden kiezen? Bovendien wordt het nog moeilijker als er ook nog meer zeteltypes in het spel zijn. Als er maar eentje in kan zitten, spreekt u van een zetel of een fauteuil. Daarnaast kunt u het onderscheid maken tussen een tweezit, driezit, slaapbank en alles wat daartussen zit.
Internet illustreert
Wilt u aanwijzingen over het aan te raden woordgebruik? Zoek tegelijk via Google.be en Google.nl naar het aantal treffers dat u bij een bepaalde optie krijgt. Vink daarbij wel altijd de optie pagina’s uit België en pagina’s uit Nederland aan. Om bij canapé te blijven: op Google.be levert dat 101.000 treffers op, tegenover 42.100 via Google.nl. Voor sofa krijgt u 107.000 Belgische en 555.000 Nederlandse treffers. Die aantallen verklappen alvast een bepaalde voorkeur.
Maar … wilt u echt zeker zijn? Vertrouw dan op de onderbouwde taal- en regiokennis van een ElaN-vertaler. Hij weet welk woord de juiste connotatie bij uw doelgroep oproept. Hoe hij dat weet? Omdat hij voortdurend in contact blijft met moedertaalsprekers uit de streek waarin ook uw lezers wonen.
Nerveus door stapelbed
Het is net zoals met gastronomische teksten: u krijgt er goesting van. Het zou dus goed kunnen dat u de aandrang voelt opwellen om uw interieur aan te pakken. Gaat het over nieuw en betaalbaar meubilair? Dan denkt u uiteraard automatisch aan Ikea. Maar, voor u in de wagen springt, heeft Youp van ’t Hek nog enkele hilarische bedenkingen. Onder andere over een stapelbed …