Sms-taal mag geen schoolvak worden

Verloedert de taal van onze leerlingen doordat ze te veel sms- en chattaal gebruiken? "Niets van aan", zegt de Nederlandse taalkundige René Appel, "Jongeren weten heus wel wanneer ze welke taalvariëteit moeten gebruiken". Toch liggen zowel Vlamingen als Nederlanders daar wakker van. En spreken leraren nog A.N.?
Nog even en 'ff' is gewoon standaardtaal geworden, net zoals 'keinijg'… Ruim zes van de tien Nederlanders en Vlamingen vrezen dat leerlingen door de invloed van sms-taal minder goed Nederlands zullen schrijven. Op de vraag 'Vindt u dat leerlingen sms-taal moeten leren in de klas?' antwoordt bijna 90 procent van alle ondervraagden dan ook volmondig 'nee'. Nochtans zijn volwassen Vlamingen en Nederlanders zelf niet vies van sms-taal: ruim een op de drie heeft zichzelf al verkort leren schrijven bij het sturen van sms’jes.

Algemeen Nederlands in gevaar

Hoe we denken over sms-taal is te lezen in Taalpeil 2009, een taalkrant van de Nederlandse Taalunie. Duizend Vlamingen, Nederlanders en Surinamers geven daarin hun mening over allerlei vormen van taalgebruik: dialect, standaardtaal, tussentaal, nieuwe taalvariëteiten... Niet alleen sms- en chattaal zorgen volgens dat onderzoek voor ongerustheid, ook de straattaal van jongeren is hier en daar voorwerp van discussie. Straattaal bevat veel vreemde woorden en uitdrukkingen, die buitenstaanders moeilijk kunnen begrijpen. Vooral Nederlanders denken dat dit gevaarlijk wordt voor de standaardtaal. Vlamingen liggen daar minder wakker van en in Suriname bestaat er helemaal geen Nederlandse straattaal.

Mag dialect in de klas?

En hoe zit het met dialect in de klas? Dialect in de klas moet kunnen, als spreektaal tijdens de 'gewone' lessen", schrijft een anonieme lezer op het discussieforum van de Taalunie. Hij (of zij) is in de minderheid, want de deelnemers aan de Taalpeilenquête zien dat niet echt zitten. 38 procent van de Nederlanders en 49 procent van de Vlamingen vinden dat leerlingen in de klas geen regionale taal of dialect mogen spreken. Voor 41 procent van de Nederlanders en 31 procent van de Vlamingen kan dat dan weer wel. De meningen over dialect in de klas zijn dus verdeeld.

Lerarentaal verandert

En hoe zit het met het Algemeen Nederlands van de leraren? Daarover zijn de meningen gelijk verdeeld. Met de stelling "Zelfs leraren/docenten spreken geen algemeen Nederlands meer" is een op de drie Nederlanders en Vlamingen het eens, een op de drie is het er niet mee eens en nog eens een derde heeft geen mening. Op het VRT-taalsymposium van 29 oktober jl. werd van vooral onderwijzers en praktijkleraren gezegd dat ze niet altijd A.N. spreken. En mogelijk sluiten leraren aan bij een tendens die in heel Vlaanderen en Nederland hoorbaar is: minder dialect, minder Algemeen Nederlands en steeds meer tussentaal.

Mee met je kinderen?

Op de website van ElaN Languages kan je een zeer uitgebreid chatwoordenboek raadplegen. Zo heeft de jongerentaal voor jou geen geheimen meer.

Bron: klasse.be

Voor taalpuristen zijn chatboxen een gruwel. Een boodschap moet snel worden
overgebracht, de vorm is ondergeschikt. Chatten is een deel van het dagelijkse
leven van de jeugd. Kent u hun taaltje niet,  dan verdwaalt u in de cryptische
acroniemen die op hun scherm verschijnen. Een recent onderzoek wees uit dat
bijna 90 procent van de jongeren gebruikmaakt van het chatprogramma’s als
msn, 55 procent dagelijks. Vijf procent zit zelfs meer dan 30 uren per week
achter de computer te msn’en.

Dat deze snelle schrijftaal een effect heeft op ons taalgebuik moge duidelijk zijn :

Eerder dit jaar werd in Nederland de eerste “Gouden Duim” voor sms-taal uitgereikt.

De jongste deelneemster werd door de jury tot winnares uitgeroepen. De wedstrijd
werd georganiseerd door Stichting 4 D Nwe Taal (Stichting voor de nieuwe taal).
Via internet kon je om de leukste smsjes in te zenden.

De  15-jarige Nikke Allers won met het smsje: 'b&iw! srry dak 2L8 b&: b& mt mn
nwe gbrde trui Rgns 8ter blyvn Hkn: mst ds 1st nr Oma, om 'm te ltn mkn!'.

In het Nederlands: 'ben ik weer! sorry dat ik te laat (to late) ben: ben met mijn
nieuwe gebreide trui ergens achter blijven haken.
Moest dus eerst naar oma, om hem te laten maken'.

In Frankrijk schreef…

een franse tiener, Phil Marso, een gans boek in SMS-taal: 'Pa SAge a taBa'.

Een uitreksel:
3h mat'…. La f'1 me gayTe. 3j, emûRé ds lê WC. JaV bô écout' la FM, person ne
tchat sur moa. Lol ! Soud1 ! 1 brui me fè bondir 2 la kuvett dê WC. J rêv ? Le
mÛr Cfondra sous 1 AVALanch 2 kou 2 pioch. Le boss m'1tRpèl :)

En dat betekent:

3 heures du matin'... La faim me guette. Trois jours emmurés dans les toilettes,
j'avais beau écouter la radio, personne ne parlait de moi. Ah ! Ah ! Soudain !
Un bruit me fait bondir de la cuvette des toilettes. Je rêve ? Le mur s'effronda
sous une avalanche de coup de pioche. Le patron m'interpelle : )

Ondertussen in  Schotland…

joeg een scholiere met deze tekst taalkundigen in het Verenigd Koninkrijk de
stuipen op het lijf. Ze schreef haar opstel in de stenostijl van sms’jes, omdat
ze dat beter beheerst dan regulier Engels. Uit vrees voor een digitale
metamorfose van de taal krijgt de Britse jeugd nu extra grammaticales.

Instant message of a girl:
My smmr hols wr CWOT. B4, we usd 2go2 NY 2C my bro, his GF & 3 :-0 kds FTF.
ILNY, it's a gr8 plc. Bt my Ps wr so [:-/ BCo 9/11 tht they dcdd 2 stay in SCO &
spnd 2wks up N. Up N, WUClWUG - o. I ws vw brd in MON. o bt baas & ^^^^^.
AAR8, my Ps wr :-) - they sd ICBW, & tht they wr ha-p 4 the pc&qt... IDTS!! I
wntd 2 go hm ASAP, 2C my M8s again. 2day, I cam bk 2 skool. I feel v O :-)
BC I hv dn all my hm wrk. Now its BAU ...

in English:
My summer holidays were a complete waste of time. Before, we used to go to
New York to see my brother, his girlfriend and their three screaming kids face
to face. I love New York, it's a great place. But my parents were so worried
because of September 11 that they decided to stay in Scotland and spend
two weeks up north. Up north, what you see is what you get- nothing. I was
extremely bored in the middle of nowhere. Nothing but sheep and mountains.
At any rate, my parents were happy - they said it could be worse, and that they
were happy for the peace and quiet... I don't think so!! I wanted to go home as
soon as possible, to see my mates again. Today I came back to school. I feel
very saintly because I have done all my home work. Now it's business as usual...

Is dit allemaal Chinees voor u ? Raadpleeg dan ons online chatwoordenboek.
Dit woordenboek zal u helpen bij het ontcijferen van wat uw kinderen allemaal vertellen in
chatrooms, andere online diensten en via gsm.
Veel suc6 !

Jongerentaal: chatroomjargon

Bent u lid van een vereniging? Dan bent u niet alleen: mensen verenigen zich graag. Zeker jongeren die volop zoeken naar hun persoonlijkheid. Erbij horen is cruciaal. Het groepsgevoel wordt alleen maar sterker door het taalgebruik. Iemand die de code niet kent, ligt eruit. Kijk maar eens naar hun sms’jes. Of lees mee tijdens een chatsessie. Het lijkt wel geheimtaal.

1. Afkortingen
Sms staat voor short message service. En dat short nemen jongeren heel letterlijk. De afkortingen vliegen je om de oren. In het Frans, Nederlands, maar vooral in het Engels. Bijvoorbeeld ASV (Age, sexe, ville), BPD (Blijf positief denken) en IDTT (I’ll drink to that).

2. Meer dan snelheid alleen
Minder letters betekent snellere communicatie. Zeker voor sms’jes is dat belangrijk. Een bericht is beperkt tot 160 tekens. Met de gangbare afkortingen kan er veel meer informatie in een korte boodschap. Maar ... de afkortingen maken de informatie ook cryptisch voor niet-leden. Ouders of andere jongeren raken er niet wijs uit.

3. Creatief
In Amerika is het al veel langer een hit. Maar nu duiken ook hier de meest creatieve combinaties van cijfers en letters op. Zo benaderen vooral jongeren de taal op een speelse manier: W8 ff (Wacht effe), W817 (Wacht eens even) en C U L8ter (See you later / tot later).

4. Ontcijfer sms’jes en chatberichten
Leest u andere afkortingen in de berichtjes van uw zoon of dochter? Gebruik dan het ElaN-chatwoordenboek om er wijs uit te raken.

5. Beperkte houdbaarheid
Jongerentaal verandert snel. Sommige woorden overleven iets langer. Maar andere raken snel démodé. Elke generatie vindt het taaltje voortdurend opnieuw uit. Media (Ketnet, Studio Brussel) en popmuziek spelen daar graag op in. Het is een kwestie van bijblijven. Want eens bestempeld als onwijs, altijd onwijs ...

6. Veranderende grammatica
Jongerentaal beïnvloedt ook de grammatica. Zo sterk zelfs dat sommigen een verloedering van het Standaardnederlands vrezen. Jongeren vervangen bepaalde woorden door hun tegenhangers uit migrantentalen of door Amerikaans slang. Daardoor vervagen de normen en maken de sprekers vaak fouten. Ze gebruiken bijvoorbeeld het verkeerde lidwoord: ‘de merk’ in de plaats van ‘het merk’.

7. Straattaal van de ... straat?
Diezelfde media lanceerden trouwens de term voor het taaltje. In de jaren negentig sprak taalgeleerde René Appel voor eerst over straattaal. Hij gebruikt die term in zijn onderzoek naar jongerentaal. De media pikten de benaming op en lanceerden hem in de algemene omgangstaal.

Straattaal voor oma’s

Hebt u zich ooit al eens afgevraagd hoe oma’s echt met elkaar kletsen? Douwe Egberts onthult het best bewaarde geheim in omaland. Bakkie troost op tafel en lekker chillen. De koffieproducent slaagde erin een olijk duo te strikken op video: straattaal voor grootmoeders.

Zeg het op zijn Ali G’s

Hét straattaalicoon bij uitstek: Ali G., de Britse wannabe gangsta-rapper. Al interviewend legt hij een hele rist wereldsterren het vuur aan de schenen. Een typetje, ontsproten aan het brein van Sacha Baron Cohen. Die u waarschijnlijk beter kent van Borat. Benieuwd hoe uw boodschap klinkt in het Ali G’s? Tik uw tekst in en translate... Boyakasha!