Hebt u het ook gelezen? Er is een burgemeester van een middelgrote Vlaamse stad die zelf de taaltesten voor niet-Nederlandstaligen wil afnemen. Goed of slecht idee? Daarover oordeelt u natuurlijk zelf. Maar is dat wel iets voor een burgemeester? Dan moet hij binnenkort ook zelf de strepen op de weg schilderen of straatlampen vervangen. Maar … is hij dan nog wel efficiënt bezig? Want bij een taaltest moet het bijvoorbeeld van bij het begin duidelijk zijn wat u wilt testen. Anders loopt het mis.

Creatief of analytisch?

“Taal is veel meer dan de dt-regel en wat grammaticale afspraken.” Inderdaad, u kunt tientallen facetten testen. Kies daarom de juiste test, en neem de meest geschikte personen en middelen. Of laat u uw brood bakken door uw schoenmaker? Zet ook duidelijke krijtlijnen uit. Anders komt de controle niet overeen met uw doelstellingen. Een eindredacteur van een krant gaat anders om met taal dan een creatieve geest op uw marketingafdeling. Beiden hebben aandacht voor spelling. Toch primeert bij de creatieve geest de lumineuze ingeving.

Test verschillende talen eenduidig

Bijkomend probleem: uw klantenbestand is meertalig. Tja, dan kunt u maar best op verschillende talen testen. Doe dat wel op een uniforme manier: dezelfde testonderdelen in meerdere talen. Anders vergelijkt u appelen met peren. Bouw de verschillende taaltests op hetzelfde concept, geïllustreerd met gelijksoortige voorbeeldteksten en proefzinnen of -fragmenten. Pour vermij everything wird un poco mish-mash.

Relevante test

Herinnert u zich nog de proefwerkjes uit uw schooltijd? Bij sommige was de relevantie meteen duidelijk. De andere leken pure plagerij: “Schrijf een opstel van 500 woorden, maakt niet uit waarover. Krijg je het in 100 woorden gezegd? Verzin er dan nog maar wat rond.” Voorkom dat die irritatie opnieuw opduikt. Laat uw test daarom door de juiste mensen opstellen – niet door een burgemeester of door uw groenteboer ;-) Wel door taalexperts met de nodige didactische vaardigheden. Want zij houden het aangenaam én relevant.

Maximaal rendement

Spreek er eens over met de trainers van ElaN. Zij ontwikkelen voor u een traject dat precies aansluit op uw taalcontrolewensen. Wat dacht u van een (intensief) testmoment op locatie, aangevuld met een doelgerichte taalopleiding?

Ex-inbreker adviseert

Schoenmaker, blijf bij uw leest: laat mensen doen waar ze goed in zijn. Spreek de juiste expert aan als u écht resultaat wilt boeken. Doet u dat niet? Tja … dan zou de aanpak wel eens kunnen verschillen van uw verwachtingen. Hilarisch geïllustreerd door een fragment uit In de Gloria.

1. Zeg niet: “Elke dag krijgt zeker één PM op twee te maken met onwillige vertalers”, maar: “Elke dag krijgt zeker één op de twee PM’s te maken met onwillige vertalers.”

2. Zeg niet: “En dan maar beweren dat ze hun vertaling wel netjes op tijd upgeloaded hebben”, maar: “En dan maar beweren dat ze hun vertaling wel netjes op tijd geüpload hebben.”

3. Schrijf niet: “Gelukkig is er straks volledig rechtmatig verkregen Champagne om het PM-leed te verzachten”, maar: “Gelukkig is er straks volledig rechtmatig verkregen champagne om het PM-leed te verzachten.”

Beste feestneuzen,

1. Zeg niet: “Kunnen de eigenaars van de Audi A4 en A3 hun respectievelijke wagen verplaatsen?”, maar: “Kunnen de eigenaars van de Audi A4 en A3 hun respectieve* wagen verplaatsen?”

2. Schrijf niet: “De lokale politie houdt vandaag namelijk voor de 100ste keer alcoholcontrole in de parkeerzone”, maar: “De lokale politie houdt vandaag namelijk voor de 100e keer alcoholcontrole in de parkeerzone.”

3. Zeg niet: “Dus wie straks na ElaN café met een promille van twee keer zo hoog dan normaal huiswaarts keert, zal eerst toch even moeten ontnuchteren”, maar: “Dus wie straks na ElaN café met een promille van twee keer zo hoog als normaal huiswaarts keert, zal eerst toch even moeten ontnuchteren.”

* of gewoon 'respectieve' weglaten natuurlijk.

MEXICO STAD - Prins Willem-Alexander maakte deze week in Mexico een pijnlijke een vertaalfout.
In een speech over duurzame energie zei hij dat de wereld op dit gebied snel iets moet ondernemen.

Hij dacht een Mexicaanse waarschuwing te verwerken in zijn toespraak: 'een slapende garnaal
wordt meegenomen door het getij'. Voor het woord getij gebruikte hij het woord 'chingada',
maar het had 'corriente' moeten zijn.

'Chingada' betekent namelijk 'naar de kloten gaan'. In heel Zuid-Amerika is 'chingada' ingeburgerd
in het dagelijkse taalgebruik. Alleen uitgerekend in Mexico heeft het een grove lading. De Argentijn
- niet prinses Máxima - die de prins hielp met zijn speech, was daarvan niet op de hoogte.

Het voor de toespraak verantwoordelijke ministerie van Economische Zaken heeft de prins inmiddels
excuses aangeboden. Het ministerie laat weten dat de speech van de prins door een van haar
medewerkers is voorbereid op en dus ook de verantwoordelijkheid is van dit departement. De
dubbele betekenis van de uitdrukking is 'helaas' niet doorzien, aldus de woordvoerder.

Volgens de Mexicaanse ambassadeur in Nederland, Jorge Tonda, neemt niemand in Mexico de zaak
hoog op. Volgens hem vinden de Mexicanen het juist wel aardig dat de prins heeft geprobeerd
zich in gewone taal uit te drukken.

Bron: De Standaard