De Goedheiligman is opnieuw in het land: met zijn schip stoomde hij vanuit Spanje naar onze wateren. Brave kinderen zijn in blijde afwachting van wat hij door de schoorsteen zal werpen. Maar de taalkundigen onder ons vragen zich vooral af waar de taalverschillen vandaan komen in zijn naam: Sinterklaas, Sint-Niklaas, Sint-Nicolaas, Santa Claus, Saint Nicolas, …

Ontstaansgeschiedenis

Kijkt u alleen naar de Nederlandse namen? Dan zijn er al drie varianten: Sinterklaas, Sint-Nicolaas en Sint-Niklaas. De eerste zou een samentrekking zijn van Sint Heer Klaas. Al zijn er ook complexere theorieën: Sinterklaas zou een verbastering zijn van Sinter-Klaasmisse. Wilt u de taaltechnische verklaring? Sinter is de enkelvoudige, vrouwelijke datief van sint als bepaling bij het vrouwelijke misse. Eat that.

Heilige bisschop

Sint-Nicolaas verwijst dan weer naar een heilig verklaarde bisschop. Ook wel bekend als Nicolaas van Myra, Nicolaas van Bari of Nicolaas van Patara. Geboren rond 280 en gestorven in 342 of 352. Over de jaartallen bestaat twijfel. Maar zijn sterfdag kent iedereen: 6 december. De reden van zijn heiligverklaring? Hij redde jonge meisjes uit de prostitutie, wekte overleden kinderen op uit de dood, loste een hongersnood op en suste stormen op zee. Je zou voor minder een sint worden.

Regionale verschillen

Net zoals andere heiligen vereren gelovigen uit verschillende landen de man op zijn sterfdag. Vanuit de symboliek dat hij dan uit de dood opstaat om een nieuw leven te beginnen. Stilaan werd het een kinderfeest en verwaterde de religieuze connotatie. Er ontstonden zelfs regionale varianten. In het Friese plaatsje Grou vieren ze bijvoorbeeld Sint Piter, niet op 5 december maar op 21 februari. Hij draagt een witte mantel en rijdt op een zwart paard. Maar belangrijker voor de kinderen … ook hij brengt pakjes.

Veramerikanisering

Hoe komen de Amerikanen dan aan Santa Claus? Sommige taalkundigen hebben het over een verbastering van het Nederlandse Sinterklaas. Dat woord namen de Amerikanen over van de Hollanders die toen prominent aanwezig waren in de Kolonie. Dat deden ze trouwens ook met andere woorden: zo zou Yankee van Jan Kees afstammen. Van daaruit reisden de legende, de naam en het feestgebruik dan verder. Zoals naar Japan, met santakurosu.

Culturele verschillen

Vertaalt u teksten over culturele figuren of feesten? Let dan goed op de connotatie die er soms aan vast hangt. ElaN Languages heeft vertalers die u helpen om de juiste keuzes te maken. Etymologisch onderbouwd en conform de regionale gebruiken.

Leven en werken van Sint-Niklaas

Meer weten over de echte man achter de traditie? Lees over zijn leven en de goede daden die hem de status van heiligman bezorgden. Zo hebt u meteen een concreet beeld waaraan u zich kunt spiegelen als u de figuur zelf in een witte baard, gouden staf en rode mijter tot leven brengt. Speelt u nooit Sinterklaas? Ga dan in de tekst op zoek naar de toeristische tip over het Oost-Vlaamse … Sint-Niklaas.

Toon Hermans vs. Snieklaas

U hebt het fragment waarschijnlijk wel al eens gezien, maar het blijft een topper: Toon Hermans over zijn aversie voor Snieklaas. Alleen al voor de woordspelingen. Daar montert een taalliefhebber van op, toch? Snieklaas? Ik hou niet van die man … met zijn schimmel. Schijnheilige!

1. Schrijf niet: “Sinds Sofies aandelen bij een niet nader genoemde bankverzekeraar gekelderd waren, bevond haar humeur zich onder het vriespunt”, maar: “Sinds Sofies aandelen bij een niet nader genoemde bank-verzekeraar gekelderd waren, bevond haar humeur zich onder het vriespunt.”

2. Zeg niet: “Die ochtend had ze dan ook veel zin om een van haar collega’s in twee te breken”, maar: “Die ochtend had ze dan ook veel zin om een van haar collega’s in tweeën te breken.”

3. Zeg niet: “De situatie verbeterde er niet echt op toen Jeroen haar liet weten dat de vertaling maar om 17 u. klaar zou zijn”, maar: “De situatie verbeterde er niet echt op toen Jeroen haar liet weten dat de vertaling pas om 17 u. klaar zou zijn.”

1. Zeg niet: “Kevin, onze IT-mekanieker, moest vorige week met zijn kamerorkest Gorath optreden in het pittoreske Jumet”, maar: “Kevin, onze IT-mecanicien, moest vorige week met zijn kamerorkest Gorath optreden in het pittoreske Jumet.”

2. Zeg niet: “Maar blijkbaar hadden de lokale losers nood aan een verzetje en beslisten ze om het muzikale samenzijn te saboteren”, maar: “Maar blijkbaar hadden de lokale losers behoefte aan een verzetje en beslisten ze om het muzikale samenzijn te saboteren.”

3. Zeg niet: “Overeenkomstig hun statuut van sukkels dreigden ze er zelfs mee om bruut geweld te gebruiken", maar: “In overeenstemming met hun statuut van sukkels dreigden ze er zelfs mee om bruut geweld te gebruiken.”

1. Zeg niet: “Wouter kwam na zijn evaluatiegesprek weer met een zelfvoldane grijns buiten”, maar: “Wouter kwam na zijn evaluatiegesprek weer met een zelfvoldane grijns naar buiten.”

2. Schrijf niet: “Spijtig genoeg werd kort daarna bekend gemaakt dat dat enigszins voorbarig was geweest”, maar: “Spijtig genoeg werd kort daarna bekendgemaakt dat dat enigszins voorbarig was geweest.”

3. Schrijf niet: “Want blijkbaar werd Wouter beoordeeld op basis van Johan’s resultaten", maar: "Want blijkbaar werd Wouter beoordeeld op basis van Johans resultaten.”

In Groot-Brittannië is een wel heel opvallend signalisatiebord opgedoken.
Op het bord prijkt namelijk een compleet verkeerde vertaling.

In Wales zijn alle officiële verkeers- en signalisatieborden tweetalig.
De bedoeling was dan ook dat de Engelse tekst op het bord vertaald zou
worden naar het Welsh. Daarvoor werd een e-mail verzonden naar de
in-house vertaaldienst, met de vraag voor een vertaling.

Afwezigheidsmelding

Toen er een e-mail werd teruggezonden, dachten de instanties, die het
Welsh duidelijk niet begrepen, dat het ging om de vertaling. In feite ging
het om een out of office-bericht, dat in het Welsh was geschreven.
Zo kwam het dat onder de tekst die vrachtwagens verbiedt een woonwijk
in te rijden, de tekst "Ik ben niet op kantoor op dit moment. Stuur aub
werken die vertaald moeten worden" kwam te staan.

Bron: Belang van Limburg